Mısır’ın en önemli arkeolojik alanlarından Sakkara Nekropolü’nde gerçekleştirilen kazılarda, Eski Krallık Dönemi’ne ait yüksek rütbeli bir devlet görevlisinin mezarı ile birbirine bağlı çok sayıda gömü kuyusu ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 4 bin yıllık mezarın, Sekhentyu-Ptah adlı üst düzey bir görevliye ait olduğu belirlendi.
Mezarın en dikkat çekici unsurlarından biri, mezar şapeli içerisinde özgün konumunda korunmuş “sahte kapı” oldu. Eski Mısır mezar mimarisinin karakteristik öğelerinden biri olan sahte kapılar, gerçek bir geçiş işlevine sahip olmaktan ziyade ölen kişinin ruhu ile yaşayanlar dünyası arasında sembolik bir bağlantı noktası olarak kullanılıyordu.
Sahte kapının önünde alabasterden yapılmış sunak masası, sunu diski ve arınma havuzu gibi cenaze ritüelleriyle ilişkili eserler bulundu. Eserler üzerindeki hiyeroglif yazıtlar sayesinde mezar sahibinin adı ve görevleri de tespit edildi. Sekhentyu-Ptah’ın kraliyet mabeyinciliği, kralın çalışmalarının denetimi, kraliyet belgelerinin gözetimi, tanrıça Maat’ın rahipliği ve kâtiplerin denetimi gibi önemli görevler üstlendiği anlaşılıyor.
Kazı çalışmalarında mezarın çevresinde birbirleriyle bağlantılı gömü kuyuları da ortaya çıkarıldı. Bu alanlarda insan kalıntılarının yanı sıra bezemeli cenaze kartonajları, ahşap bir şahin figürü, seramik kaplar ve 100’den fazla fayans uşabti figürini tespit edildi. Ayrıca özgün durumda ve hâlen kapalı bulunan üç taş lahit bulundu.
Uşabtiler, Eski Mısır ölüm kültünde mezarlara bırakılan küçük figürler arasında yer alıyor ve öteki dünyada ölen kişinin yerine çeşitli görevleri yerine getirmeleri düşüncesiyle ilişkilendiriliyor. Bulunan eserlerin çeşitliliği, Sakkara’daki mezarlık alanının yalnızca tek bir dönemde kullanılmadığını; sonraki dönemlerde de gömü alanı olarak kullanılmaya devam ettiğini gösteriyor. Bazı gömü kuyularının Antik Çağ’da mezar soyguncuları tarafından açıldığı da tespit edildi.
Yeni keşif, Eski Mısır mezar mimarisi, cenaze ritüelleri ve ölüm sonrası yaşam düşüncesinin maddi kültüre yansımalarının anlaşılması açısından önemli veriler sunuyor. Kazı ve bilimsel incelemelerin devam etmesiyle Sakkara Nekropolü’nün farklı dönemlerde geçirdiği değişimlere ilişkin yeni bilgilerin elde edilmesi bekleniyor.
Kaynak: Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı / State Information Service, 29 Ağustos 2026; Smithsonian Magazine, 2 Eylül 2026.