Şanlıurfa’daki Karahantepe’de yürütülen 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 11 bin yıllık olduğu değerlendirilen dikkat çekici bir heykel gün yüzüne çıkarıldı. Leoparın sırtında oturan bir insanı betimleyen eser, Neolitik Dönem insanının figüratif anlatım dünyasına ilişkin yeni veriler sunması bakımından önem taşıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre yaklaşık 70 santimetre yüksekliğindeki heykel, insan ve hayvan figürlerini tek bir kompozisyon içerisinde bir araya getiriyor. Eserin, yaklaşık 3 metre çapındaki bir yapının duvarı boyunca uzanan seki üzerinde ve bırakıldığı özgün konumda bulunmuş olması, buluntunun arkeolojik bağlamını daha da önemli hâle getiriyor.
Karahantepe’de 2019 yılından bu yana sürdürülen kazılar, özellikle insan ve hayvan tasvirleri, anıtsal yapılar ve sembolik öğeler bakımından tarihöncesi sanatın anlaşılmasına önemli katkılar sağlıyor. Son bulunan heykel de yalnızca teknik ve biçimsel özellikleriyle değil, içerdiği anlatım biçimiyle dikkat çekiyor.
Leopar ile insan figürünün birlikte tasvir edilmesi, eserin yalnızca gündelik yaşama ilişkin bir betimleme olmadığını; sembolik, ritüel veya mitolojik bir anlam taşıyabileceğini düşündürüyor. Ancak figürün tam olarak neyi temsil ettiği konusunda kesin bir yorum yapmak için arkeolojik araştırmaların ve karşılaştırmalı çalışmaların devam etmesi gerekiyor.
Karahantepe’nin de içinde bulunduğu Taş Tepeler bölgesinde gerçekleştirilen çalışmalar, yerleşik yaşamın, anıtsal mimarinin ve sembolik anlatımın ortaya çıkışı hakkındaki mevcut bilgilerimizi giderek genişletiyor. Bu yeni buluntu da tarihöncesi insan topluluklarının görsel anlatım kapasitesinin ve insan-hayvan ilişkilerine yükledikleri anlamların anlaşılması açısından önemli bir örnek oluşturuyor.
Kaynak:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Karahantepe’de 11 Bin Yıllık Benzersiz Heykel”, 25 Ağustos 2026.
BBC Türkçe, Karahantepe’de bulunan 11 bin yıllık heykelle ilgili haber.