Roma’daki Traianus Hamamları’nda yer alan ve Antik Roma sanatının dikkat çekici örnekleri arasında gösterilen “Città Dipinta” (Boyalı Kent) freski ile Büyük Mozaik, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından ziyaretçilere açıldı. Colle Oppio’daki yeraltı galerisi ve güneybatı eksedrasında gerçekleştirilen çalışmalar, PNRR–Caput Mundi programı kapsamında tamamlandı.
M.S. 1. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 10 metrekarelik Boyalı Kent freski, surlar ve kulelerle çevrili bir kenti kuşbakışı bir bakışla tasvir ediyor. Yapıların perspektif içinde betimlendiği kompozisyon, Traianus Hamamları’nın inşasından önce alanda bulunan daha erken bir yapıya ait. Fresk, Roma kent tasvirleri ve mekânsal betimleme geleneği açısından oldukça önemli bir örnek oluşturuyor.
Aynı galeride bulunan Büyük Mozaik ise anıtsal ölçekte bir duvar dekorasyonunun parçası. Yaklaşık beş metre yüksekliğe kadar korunmuş olan mozaikte, bir tiyatro sahne cephesini (scaenae frons) çağrıştıran mimari düzenleme ile çeşitli figürler yer alıyor. Son kazılarda mozaiğin daha önce bilinmeyen bir bölümü de ortaya çıkarıldı; burada deniz kıyısında sıralanan yapılardan oluşan bir liman kenti görünümü betimleniyor.
Restorasyon sırasında yüzey temizliği, sağlamlaştırma, biyolojik oluşumlara karşı koruma ve dolgu çalışmaları gerçekleştirildi. Arkeolojik araştırmalar aynı zamanda dekorasyonun altında büyük mermer levhalarla kaplanmış daha erken evrelere ve yaklaşık 2,20 metre yüksekliğinde mermer kaplı bir nişe ilişkin yeni bulgular ortaya koydu. Bu veriler, mekânın duvarlarının antik dönemde yaklaşık 12 metreye kadar yükselmiş olabileceğini gösteriyor.
İmparator Traianus tarafından yaptırılan ve ünlü mimar Şamlı Apollodoros tarafından tasarlanan Traianus Hamamları M.S. 109 yılında hizmete açılmıştı. Yaklaşık 60.000 metrekarelik kompleks, yalnızca yıkanma ve beden bakımı için değil; spor, dinlenme ve kültürel faaliyetler için de kullanılan geniş bir kamusal alan niteliğindeydi.
Restorasyonu tamamlanan yeraltı galerisi, 12 Eylül 2026’dan itibaren kontrollü biçimde ziyarete açıldı. Hassas duvar resimleri ve mozaiklerin korunabilmesi amacıyla ziyaretler küçük gruplar hâlinde ve sınırlı sayıda gerçekleştiriliyor.
Kaynak: https://www.comune.roma.it/web/it/notizia/terme-di-traiano-riqualificate-esedra-galleria-sotterranea-colle-oppio.page